Status osoby osiedlonej w UK – jak go uzyskać?

Dla obywateli UE od 30 marca 2019 r. możliwe jest uzyskanie statusu osoby osiedlonej lub tymczasowego statusu osoby osiedlonej, jako możliwości dalszego życia i pracy w UK. W tym celu należy złożyć wniosek do brytyjskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Home Office) wraz ze skanem dokumentu tożsamości, fotografią i oświadczeniem o niekaralności. Procedura odbywa się elektronicznie i jest powiązana z danymi HMRC oraz Departament of Work and Pensions, dzięki czemu osoby zatrudnione, pobierające emeryturę, płacące podatki, nie muszą już w żaden sposób potwierdzać swojego zamieszkania w UK. Status osoby osiedlonej przysługuje osobom, które zamieszkiwały w UK przez min. 5 lat, przebywając tam w każdym roku co najmniej 6 miesięcy. Status osoby tymczasowo osiedlonej uzyskają osoby przebywające w Wielkiej Brytanii krócej niż 5 lat. Po upływie 5 lat można starać się o status osoby osiedlonej. Dotychczasowa rezydentura i karta stałego pobytu w UK zastąpione zostaną przez te dwie formy statusu. Pomoc w uzyskaniu statusu osoby osiedlonej w Wielkiej Brytanii można uzyskać pod numerem telefonu 03001237379.

Brytyjskie obywatelstwo – komu przysługuje?

Osoby, które uzyskały już status osoby osiedlonej,  po upływie kolejnych 12 miesięcy mogą ubiegać się o obywatelstwo brytyjskie, bowiem aby je uzyskać, trzeba mieszkać i pracować w UK min. 6 lat. Również o obywatelstwo ubiegać się może osoba, której rodzice, małżonek/małżonka, partner/partnerka mają obywatelstwo brytyjskie. Na tym jednak nie koniec, należy bowiem złożyć jeszcze kilka dokumentów, takich jak historia zatrudnienia np. poprzez złożenie P60, zaświadczenie o niekaralności, przynajmniej 2 referencje od brytyjskich obywateli, którzy znają nas co najmniej od 3 lat. Oprócz tego należy zdać test z języka angielskiego oraz z wiedzy na temat Wielkiej Brytanii. I tu nadal jeszcze historia się nie kończy, gdyż obywatelstwo brytyjskie będzie też nas kosztować. Obecnie jest to niecałe 1500£, czyli nie tak mało. A dodać trzeba, że ta kwota cały czas rośnie. Co ważne, w przypadku odmowy, koszty nie zostają nam zwracane, poza sumą 80£ związaną z oficjalną ceremonią otrzymania obywatelstwa. Cała procedura nadawania obywatelstwa trwa 6 miesięcy.

Jest wybór, jest decyzja

Gdy już otrzymaliśmy status osoby osiedlonej, pytanie, jakie się pojawia, to czy decydować się na obywatelstwo. Status osoby osiedlonej gwarantuje nam dostęp do pełnej opieki zdrowotnej, publicznych świadczeń, zasiłków i emerytur i automatyczne przyznanie obywatelstwa dziecku osoby ze statusem osoby osiedlonej, urodzonego w UK. Również dostęp do edukacji dla osób ze statusem osoby osiedlonej pozostaje bez zmian. Nie wzrosną też opłaty za studia. Poza granicami UK można z tym statusem przebywać nie dłużej niż 5 lat. Nie trzeba tu zdawać testów językowych, ponosić opłat i udowadniać wiedzy na temat kraju. Obywatelstwa natomiast nie utracimy po 5 latach przebywania poza UK. Mamy tu też dożywotnią gwarancję zachowania praw, możliwość brania udziału w wyborach oraz otrzymujemy paszport. Tyle że dochodzi tu cały wysiłek związany z nauką, zdawaniem testów i ponoszeniem kosztów. Wszystko zależy od tego, co przewidujemy, że będzie nam potrzebne.

Zapewne wielu naszym rodakom wystarczy prawo do stałego pobytu i możliwości wykonywania pracy, choć znajdą się i tacy, których plany i cele wymagają uzyskania paszportu. Ważną informacją jest, że aby móc aplikować o status osoby osiedlonej, należy znaleźć się na terenie UK do końca 2020 roku. Tylko do końca września 2021 roku natomiast, można wjechać do UK jedynie z polskim dowodem osobistym. Dla osób posiadających status osiedleńca jest to termin do końca 2025 roku.