Status pracownika

W Wielkiej Brytanii wyróżnia się dwa rodzaje osób pracujących: worker oraz employee. Wbrew pozorom nie oznaczają one tego samego stosunku pracy. Osoba zatrudniona – taka, jaką znamy w Polsce – to employee. Natomiast worker to określenie kogoś między statusem osoby zatrudnionej a samozatrudnionej. W związku z posiadanym przez nas tytułem obowiązują nas inne prawa i obowiązki. Najprościej byłoby porównać employee do osoby zatrudnionej w Polsce na umowie o pracę, a workera – do osoby z umową o dzieło. Przede wszystkim employee to osoba, za którą pracodawca opłaca składki zdrowotne oraz podatek, a warunki jej pracy są bardzo szczegółowo ustalone na piśmie.

Rodzaje umów

Status employee można otrzymać poprzez podpisanie umowy na cały etat (full-time), pół etatu (part-time) lub na czas określony (fixed-term contract). Te trzy umowy zobowiązują pracownika i pracodawcę do przestrzegania praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy.

Osoby samozatrudnione lub te pracujące na umowę „zero godzin” (zero hour contract), czyli właśnie workerzy, mają o wiele mniej praw. Umowa „zero godzin” nie zobowiązuje pracodawcy do wielu rzeczy – dzwoni on do nas wyłącznie doraźnie, gdy potrzebuje naszej pomocy, jednak nie może obiecać, że będzie potrzebował jej często, a tym samym – że zarobimy taką pracą na podstawowe wydatki. Mamy na takiej umowie jednak zagwarantowaną najniższą stawkę godzinową.

Ustawowe godziny pracy

Ogólny maksymalny wymiar godzin pracy według brytyjskiego prawa wynosi 48 godzin tygodniowo. Jeśli wyrazimy taką ochotę, możemy ustalić z pracodawcą na piśmie większy wymiar godzin – musi to jednak być dobrowolne ze strony pracownika. Oczywiście niektóre zawody wymagają większej dyspozycyjności, dlatego kwestia 48 godzin tygodniowo nie dotyczy między innymi policji oraz innych służb tego typu. Oprócz tego wyjątek stanowią osoby niepełnoletnie, ponieważ mogą pracować maksymalnie przez 40 godzin tygodniowo, nie dłużej niż 8 godzin dziennie.

Ustawowa stawka minimalna

Co ciekawe, minimalna stawka godzinowa w Wielkiej Brytanii zmienia się wraz z wiekiem pracownika. Dla niepełnoletnich wynosi ona zaledwie 4,55 funtów, dla osób między 18 a 20 rokiem życia – 6,45 funtów, dla osób między 21 a 25 rokiem życia – 8,20 funtów, a dla osób, które skończyły 25 rok życia – 8,72 funtów. Stawka minimalna wzrasta jednak z roku na rok.

Ustawowy urlop

Ustawowo każdemu pracownikowi zatrudnionemu na pełny etat przysługuje 28 dni wolnych w ciągu roku. Jeśli nie jesteśmy zatrudnieni w pełnym wymiarze, możemy obliczyć ilość należnych nam dni urlopu w roku w sposób proporcjonalny. Wystarczy pomnożyć ilość przepracowanych dni w tygodniu razy 5,6 – bo 5 dni w tygodniu pomnożone przez 5,6 daje 28 dni wolnych.